Blog

Wanneer zet je begeleiding in? Het gaat hierbij om ondersteuning of begeleiding van jeugdigen en volwassenen bij verschillende aspecten en activiteiten van het dagelijks leven. De begeleiding is gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid van de cliënt en het gezin. Het accent ligt op het zich eigen maken van vaardigheden of nieuw gedrag door langdurig oefenen en trainen. Het is een tussenvorm waarbij behandeling te zwaar is en de ondersteuning van de eerstelijns hulpverlening, bijvoorbeeld POH (Praktijk Ondersteuner Huisarts), op het voorliggend veld niet toereikend is. Begeleiding kan ook na behandeling worden ingezet om nieuw aangeleerd gedrag in te slijten. Voorbeelden van begeleiding zijn: opvoedondersteuning en vergroten van vaardigheden van ouders, (gespecialiseerde) begeleiding bij algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL), levensloopbegeleiding, vergroten van zelfredzaamheid, ondersteuning bij boven-gebruikelijke persoonlijke verzorging (niet geneeskundige zorg of risico daarop), individuele begeleiding in thuissituaties of op locatie, groepsgerichte begeleiding op locatie en groepstrainingen. Op basis van de zorgvraag van de cliënt is een combinatie van behandeling en begeleiding ook mogelijk.

Wanneer zet je behandeling in? Er is sprake van  (gespecialiseerde) behandeling omdat ondersteuning in de vorm van begeleiding niet voldoende is. Er kan sprake zijn van een gedrags- of persoonlijkheidsstoornis. Behandeling is altijd gericht op verbetering en het verminderen van problematiek. Er wordt gewerkt volgens een programmatische aanpak. Richtlijnen gericht op een doel, overzienbaar in tijd. Behandeling is daarmee dus ook eindig. De behandeling richt zich primair op de cliënt, maar kan ook systeemgerichte behandeling omvatten waarbij partner/ouders/verzorgers betrokken zijn. Soms volstaat diagnostiek en advisering om (het systeem van) de cliënt voldoende handvatten te geven om met de problematiek om te gaan en is behandeling niet noodzakelijk. Voorbeelden van behandeling: ambulante behandeling thuis (of op locatie van de behandelaar), systeemgerichte behandeling, cognitieve gedragstherapie, traumatherapie, intensieve pedagogische behandeling, Families First IOG, psychotherapie, opname voorkomende en – verkortende behandeling (IPH of intensive home treatment/IHT), systemische interventies, toepassing e-health en zelfmanagement modellen.

02 september 2025

Auteur Eva Kühl MSc

Onderzoek naar behandeling voor jeugdigen met een LVB en gedragsproblemen

Kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB) hebben een lagere intelligentie (IQ 50-80) en ervaren moeilijkheden in hun dagelijkse leven (met zogenaamde “aanpassingsvaardigheden”). Deze jongeren hebben vaker psychische kwetsbaarheden, wat zich kan uiten in gedragsproblemen, zoals een hoge mate van agressie, opstandigheid en het overtreden van gedrag regels. Wanneer jongeren met een LVB last hebben van gedragsproblemen, is het belangrijk om ze op tijd effectieve psychosociale interventies aan te bieden. Dit zijn interventies zoals therapie en begeleiding. Hoewel we in de praktijk deze interventies vaak aanbieden aan kinderen en jongeren met een LVB en gedragsproblemen en we het idee hebben dat deze vaak ook helpen, loopt het onderzoek hiernaar nog wat achter. Er is helaas nog weinig duidelijkheid over hoe effectief deze interventies zijn volgens wetenschappelijk onderzoek. Het blijft nog een idee en geen ‘hard’ bewijs.

Voor mijn promotieonderzoek deed ik hier daarom onderzoek naar samen met mijn collega’s aan de Universiteit Utrecht. Dit deden we door de huidige wetenschappelijke literatuur door te spitten naar studies die keken naar de effectiviteit van psychosociale interventies voor jongeren met een LVB. We bekeken in totaal 2221 bestaande studies die mogelijk relevant waren, maar uiteindelijk vonden we maar 7 geschikte studies over dit onderwerp. De resultaten van deze studies bundelden we, door deze statistisch samen te vatten: een zogenaamde meta-analyse. Onze resultaten lieten zien dat psychosociale interventies (zoals therapie en ouderbegeleiding) voor jeugdigen met een LVB over het algemeen effectief lijken om gedragsproblemen te verminderen (met effectgroottes tussen de 0.49 en 0.53). De effecten lijken daarmee vergelijkbaar met interventies voor jongeren zonder LVB, wat betekent dat deze interventies even goed lijken te werken voor jongeren met en zonder LVB. Dit bevestigt het beeld wat wij in de praktijk al langere tijd dachten te zien: therapie en/of ouderbegeleiding kunnen helpen om de gedragsproblemen van jongeren met een LVB te doen afnemen.

In november 2024 presenteerde ik over dit onderzoek op het Amerikaans ABCT congres in Philadelphia. Het onderzoek is in Juli 2025 gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Intellectual Disability Research. U kunt dit hier lezen: https://doi.org/10.1111/jir.70014

Auteur: Elly Kroes

Van den Bosch en Kroes psychologen heeft geen contracten met zorgverzekeraars, wat inhoudt dat een percentage van de behandelkosten voor eigen rekening is, afhankelijk van uw polis.  Wij informeren u hierover bij de telefonische aanmelding en sturen u hierover schriftelijke informatie toe bij de bevestiging. Wij vragen u om dit goed door te nemen om verrassingen achteraf te voorkomen. Het is altijd verstandig contact op te nemen met uw verzekeraar bij twijfel over de vergoeding.

U zult, indien u ouder bent dan 18 jaar, voor uw afspraken maandelijks een factuur ontvangen van Axians (onze software leverancier).  Op een factuur kunnen meerdere afspraken staan. Wij vragen u om deze factuur binnen de daarvoor gestelde termijn aan ons te voldoen, waarna u de factuur kunt declareren bij uw zorgverzekeraar. Voor kinderen loopt de betaling via de gemeente waarin uw kind/jongere woonachtig is.

De betalingstermijn van de eerste factuur bedraagt 30 dagen na de datum die op de factuur vermeld staat. Als u niet binnen deze termijn betaalt, ontvangt u een 1^e herinnering, met een betalingstermijn van 14 dagen. Daarna volgt eventueel nog een 2^e herinnering, met een betalingstermijn van 7 dagen.

Als u na deze herinneringen nog niet betaalt, zullen wij de factuur uit handen te geven aan Van Lith Gerechtsdeurwaarders en Incasso. Hieraan zijn extra kosten verbonden die voor uw rekening zijn.

Wij hopen uiteraard dat een incasso niet nodig is en zijn, indien betaling van de facturen problemen oplevert, graag bereid met u mee te denken over een oplossing. Dit dient u dan wel tijdig bij ons aan te geven, waarna wij met u in overleg kunnen gaan over een betalingsregeling.